Makerek

 

Makerek

 

Makerek ne oinsa, makerek mak ne’ebé?

makerek iha arte hahu mai dahuluk.

 

Maske hau makerek, liman la makerek,

isin mak makerek, hahalok la makerek.

 

Hori otas hori wain, abo beala sira

Huhu halo makerek, halo arte iha isin.

 

Makerek ne iha furak, makerek iha kmanek

Iha lolon ho makerek, fo matak ba nia lolon.

 

Makerek agora barak, halo rai ne sai makerek

Kuidadu ho makerek, tan sira gosta makerek.

 

Sira nia hakerek, makerek rihun rahun

Wainhira ita rekere, koalia sai makerek.

 

Fitun fulan loron, hare sira nia makerek

Ami nian makerek, lahanesan nia makerek.

 

Dili, 20, 11, 2020

Cristovão Pereira

 

Puizia ida-ne, hakerek fo apresiasaun ba loron arte tatoagen. Ne atu dehan, isin makerek ho tato, labele generaliza katak ne kriminozu, laos mau hais, maibé ne arte. Tatuagen (iha Tetun "Tato" ka "Tatu") iha Timor-Leste nia kultura la'ós de'it dekorasaun, maibé simbłu importante ho signifikadu profundu ba ema idaidak.

Celebrasaun ne’e momentu ida halo edukasaun kona-ba istória no signifikadu tattoo iha kultura sira. Uluk, tattoo ema dehan ne rebelde ka ligasaun ho grupu mafia kriminozu sira. Maibé, tattoo nudar espresaun arte nian no identidade pessuál. Loron Mundial Tatoo nudar momentu atu selebra diversidade no libertade atu espresa an liuhusi arte iha isin.

Istória tattoo nian eziste ona desde tinan rihun liuba molok Kristu, ne'ebé hetan prova husi mumi-mumi tuan iha Egitu no Ötzi iha Alpen ne'ebé iha tattoo. Tattoo uza ona iha kultura tuan sira-nia laran hanesan simból estatutu, brani, orgullu, no até protesaun espirituál, hanesan iha nasaun Mentawai, Dayak, no Polinézia. Liafuan "tattoo" mai husi lian Tahiti nian, "tatau," ne'ebé signifika "marka".

Referensia;

https://anahata.ink/id/blog/sejarah-tato-dari-jaman-dahulu-hingga-sekarang

https://elib.unikom.ac.id/files/disk1/527/jbptunikompp-gdl-abdullahfi-26336-7-unikom_a-i.pdf